Πρώτος Διαδικτυακός Κύκλος Σεμιναρίων για Ενήλικες

Updated: Jan 6, 2021

Από τα εν οίκω στα εν δήμω: μια αρχαιολογική ματιά στους ρόλους και τις σχέσεις των φύλων στην Αθήνα του Περικλή


Εισηγήτρια: Δρ. Ανθή Δίπλα

Κύκλος 8 διαλέξεων

Διάρκεια επιμέρους διαλέξεων: 1,5 ώρα


Για την εγγραφή πατήστε τον παρακάτω σύνδεσμο:

https://forms.gle/6Y4yhaGZT2nj8Vm49


Ο κύκλος αυτός σεμιναρίων εξετάζει τον ρόλο και τη σχέση των φύλων στην κοινωνία της πιο ονομαστής πόλης-κράτους της αρχαίας Ελλάδας, της Αθήνας, βάσει στοιχείων από τον μύθο, την τέχνη, την ιστοριογραφία και τη λογοτεχνία της εποχής του Περικλή.

Πώς κατασκευάζονται και προωθούνται οι κοινωνικές αντιλήψεις για τη φύση και τη θέση του άντρα και της γυναίκας στην κλασική αθηναϊκή δημοκρατία μέσα από την διηγηματική τέχνη, δηλαδή μέσα από σκηνές, μυθικές και καθημερινές, σε αγγεία και γλυπτά; Πού συγκλίνουν και πού αποκλίνουν οι μαρτυρίες από την τέχνη και τη λογοτεχνία;

Πώς αναδύεται ο οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των δύο φύλων μέσα από ανασκαφικό υλικό σε οικισμούς, ιερά και άλλους αρχαιολογικούς χώρους; Αναλύοντας ανασκαφικό υλικό από το ιερό της Ακρόπολης, το νεκροταφείο του Κεραμεικού, με τα κεραμικά εργαστήριά του και το πορνείο του, την Αγορά, διοικητικό και εμπορικό κέντρο της πόλης, τα σπίτια και τις συνοικίες, θα ακολουθήσουμε τα βήματα του αρχαίου Αθηναίου και της αρχαίας Αθηναίας μέσα στην πόλη, ψηλαφίζοντας την καθημερινή εμπειρία τους εντός κι εκτός της δημόσιας και ιδιωτικής σφαίρας. Τέλος, θα αποπειραθούμε να φωτίσουμε τις αντιλήψεις τους σχετικά με το πώς πρέπει να είναι οργανωμένη η κοινότητά τους υπό τον Περικλή, αλλά και πού ανήκουν και πώς καλούνται να συνεισφέρουν στην κοινοτική ζωή οι άντρες κι οι γυναίκες της εποχής μετά από τους Περσικούς Πολέμους και στη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου με τη Σπάρτη. Απώτερο στόχο μας θα αποτελεί, καθ’ όλο το ταξίδι μας αυτό σε τοπία, ρόλους, δράσεις και ιδέες, να ενεργοποιήσουμε έναν δυναμικό διάλογο με το παρελθόν, αποτιμώντας, παράλληλα, θέματα που αφορούν τους έμφυλους ρόλους στη σύγχρονή μας κοινωνία.


Θέματα που θα συζητηθούν:

1. Η δημιουργία του κοινωνικού φύλου στην αθηναϊκή πόλη-κράτος

Ο ρόλος του οίκου. Αθηναίοι, μέτοικοι, δούλοι. Πολίτες και αστές

Η φύση του άντρα και της γυναίκας. Το γυμνό αντρικό και το ντυμένο γυναικείο σώμα, οι ιδέες και τα στερεότυπα περί ομορφιάς και νεότητας.

2. Έρωτας και σεξουαλικότητα.

Εικόνες ερωτοτροπίας, σεξ, υποταγής και εξουσίας στην αθηναϊκή τέχνη.

3. Γάμος και οικογένεια

Από τον οίκο του πατέρα στον οίκο του συζύγου: η κυριεία των Ατθίδων.

4. Ανατροφή και εκπαίδευση

Τα παιχνίδια των αγοριών και των κοριτσιών. Τα σχολεία και οι παλαίστρες.

Ο κοινωνικός ρόλος της ομοφυλοφιλίας (παιδεραστίας)

5. & 6. Η διάκριση χώρων και ρόλων μεταξύ αντρών και γυναικών μέσα στον οίκο και έξω στην πόλη. Οι αντρικές πολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές ενασχολήσεις και δραστηριότητες στον δημόσιο χώρο της πόλης. Η γυναικεία διαχείριση του οίκου, η οργάνωση του νοικοκυριού, τα καθήκοντα της μητρότητας. Το γυναικείον και ο ανδρώνας του αθηναϊκού σπιτιού.

7. Εργασία και ανάπαυση κατά φύλα: τα επαγγέλματα, τα πάρεργα και οι διασκεδάσεις του Αθηναίου και της Αθηναίας

8. Ρόλοι στη λατρεία κατά φύλα.

Συμμετοχή σε εορτές του οίκου και της πόλης.

Αντρικές και γυναικείες μυητικές τελετουργίες γύρω από τη γέννηση, τον γάμο, τον θάνατο.


Μεθοδολογία

Όλες οι διαλέξεις βασίζονται σε PowerPoint παρουσιάσεις, με πλούσιο και ζωντανό εποπτικό υλικό. Ενθαρρύνεται ο διάλογος, η αυτενέργεια, η ενεργητική συμμετοχή και η ανταλλαγή απόψεων με τους συμμετέχοντες.


Βιογραφικό Σημείωμα


Η Δρ. Ανθή Δίπλα γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αλεξανδρούπολη. Σπούδασε κλασική αρχαιολογία και τέχνη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (μεταπτυχιακό, διδακτορικό). Ειδικεύτηκε στην ελληνική αγγειογραφία, εικονογραφία και μυθολογία, με ενδιαφέροντα στην κοινωνική ιστορία (έμφυλες σχέσεις), αλλά και την αρχαιολογία του θεάτρου. Έχει συμμετάσχει σε ανασκαφές, επιστημονικά προγράμματα και συνέδρια στην Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό, ενώ αποτελέσματα των ερευνών της έχει δημοσιεύσει σε ελληνικά και διεθνή περιοδικά και συλλογικούς τόμους. Το βιβλίο της Eros in Pursuit: Abduction and Seduction Scenes on Athenian Vases είναι υπό έκδοση στη σειρά British Archaeological Reports.

Έχει διδάξει αρχαιολογία και ιστορία τέχνης σε διάφορα πανεπιστήμια στην Ελλάδα, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Από το 2004 συνεργάζεται ως σύμβουλος καθηγήτρια με το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΘΕ ΕΛΠ 20, Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Ελλάδα Ι) και από το 2010 ως καθηγήτρια αλλά και ως συντονίστρια με το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (Θ.Ε. ΕΛΠ 10, Εισαγωγή στη Σπουδή του Ελληνικού Πολιτισμού, ΕΛΠ 15, Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη και ΕΛΛ314, Ειδικά Θέματα Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης). Από το 2014 εργάζεται επιλεκτικά και ως πιστοποιημένη ξεναγός.



252 views0 comments